فرمول محاسبه بار الکتریکی چطور بدست آمد؟
فرمول محاسبه بار الکتریکی، یعنی $Q = n \cdot e$، از طریق آزمایشهای تجربی و مفاهیم بنیادی فیزیک به دست اومده. این فرمول نشون میده که بار الکتریکی (Q) یک جسم، مضرب صحیحی از بار بنیادی الکترون (e) است که با تعداد الکترونها (n) مرتبط میشه.
تاریخچه و نحوه به دست آوردن فرمول:
- مشاهدات اولیه:
- در ابتدا، دانشمندان متوجه شدند که بعضی اجسام پس از مالش دادن، اجسام دیگر رو جذب یا دفع میکنند. این پدیده رو “الکتریسیته” نامیدند.
- بنجامین فرانکلین نشون داد که دو نوع بار الکتریکی وجود داره: بار مثبت و بار منفی.
- آزمایشهای کمی:
- چارلز کولن با استفاده از ترازوی پیچشی، نیروی بین بارهای الکتریکی رو اندازهگیری کرد و قانون کولن رو به دست آورد:
$F = k \frac{|q_1 q_2|}{r^2}$
این قانون نشون میده که نیروی بین دو بار الکتریکی، متناسب با حاصل ضرب بارها و معکوس مجذور فاصله بین اونهاست. - با استفاده از قانون کولن و آزمایشهای دقیق، دانشمندان تونستند مقدار بارهای الکتریکی رو با دقت بیشتری اندازهگیری کنند.
- چارلز کولن با استفاده از ترازوی پیچشی، نیروی بین بارهای الکتریکی رو اندازهگیری کرد و قانون کولن رو به دست آورد:
- کشف الکترون:
- جوزف جان تامسون در سال 1897 الکترون رو کشف کرد. الکترون یک ذره بنیادی با بار منفی مشخصه.
- تامسون تونست نسبت بار به جرم الکترون (e/m) رو اندازهگیری کنه.
- آزمایش قطره روغن میلیکان:
- رابرت میلیکان در سال 1909 با انجام آزمایش قطره روغن، تونست بار الکتریکی الکترون (e) رو با دقت بسیار بالایی اندازهگیری کنه.
- میلیکان متوجه شد که بار الکتریکی تمام قطرههای روغن، مضرب صحیحی از یک مقدار پایه است. این مقدار پایه، همون بار الکتریکی الکترون بود:
$e = 1.602 \times 10^{-19} \, \text{C}$
(C نشانه کولن، واحد بار الکتریکی است)
- نتیجهگیری:
- با توجه به آزمایشهای میلیکان و سایر مشاهدات، دانشمندان به این نتیجه رسیدند که بار الکتریکی هر جسم، از تعداد صحیحی الکترون تشکیل شده.
- بنابراین، فرمول محاسبه بار الکتریکی به صورت زیر به دست اومد: $Q = n \cdot e$ که در اون:
- $Q$: بار الکتریکی جسم
- $n$: تعداد الکترونها (یا پروتونها، اگر جسم بار مثبت داشته باشه)
- $e$: بار الکتریکی بنیادی (بار یک الکترون)
خلاصه:
- فرمول $Q = n \cdot e$ از طریق آزمایشها و مشاهدات تجربی به دست اومده.
- آزمایشهای کولن و کشف الکترون، پایههای اصلی برای درک ماهیت بار الکتریکی بودند.
- آزمایش قطره روغن میلیکان، مقدار بار الکتریکی الکترون رو با دقت بالایی اندازهگیری کرد و نشون داد که بار الکتریکی هر جسم، مضرب صحیحی از بار الکترون است.
- به این ترتیب، فرمول $Q = n \cdot e$ به عنوان یک اصل بنیادی در الکترومغناطیس شناخته شد.
